على ربانى گلپايگانى
403
درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )
2 . در برخى از روايات آمده است كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله پرداخت خمس را بر هر نوع درآمدى واجب كرده است . آنگاه كه گروهى از قبيلهى عبد القيس حضور او رسيدند و گفتند ميان ما و شما ، مشركان حايل و مانعاند ، و ما فقط در ماههاى حرام ( كه امنيت برقرار است ) مىتوانيم نزد شما بياييم . دستوراتى را كه در سايهى عمل به آن وارد بهشت گرديم و ديگران را نيز به آن دعوت كنيم ، بيان فرما . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : شما را به ايمان فرمان مىدهم . سپس در تفسير ايمان فرمود : « شهادة ان لا إله الا اللّه ، و إقام الصلاة ، و ايتاء الزكوة و تعطوا الخمس من المغنم » « 1 » ؛ بدون شك ، مقصود از مغنم ( غنيمت ) ، در اين حديث درآمدهاى غير جنگى است ، زيرا آنان گفتند ما در نقطهاى زندگى مىكنيم كه دسترسى به پيامبر نداريم ، يعنى از ترس مشركان نمىتوانيم به مدينه بياييم ، اينگونه افراد كه در محاصرهى مشركان بودند ، توانايى جهاد با مشركان را نداشتند تا از غنيمت به دست آمده ، خمس آن را بپردازند . « 2 » گذشته از موارد يادشده ، در احاديثى كه از ائمهى اهل بيت صلّى اللّه عليه و آله روايت شده بر لزوم پرداخت خمس از هرگونه درآمد ، تصريح شده و نقطهى ابهامى در اين مورد وجود ندارد . سماعة بن مهران از امام كاظم عليه السّلام از خمس پرسيد ، امام عليه السّلام فرمود : « في كلّ ما أفاد الناس من قليل او كثير » . « 3 »
--> ( 1 ) . صحيح بخارى : 4 / 250 . ( 2 ) . جهت آگاهى بيشتر از ادلّهى خمس در منابع اهل سنّت به كتاب الاعتصام بالكتاب و السنّة رجوع شود . ( 3 ) . وسائل الشيعة : 4 / 350 .